De Keukenterrorist

Vorig jaar immigreerde mijn lief vanuit de Filipijnen naar Nederland en trok bij mij in. Zij dwarrelde rond in mijn kleine, man-alleenige sfeer, wierp hier en daar, zeker niet al te dominant, wat make-up onduidelijkheden neer, deelde wat zeepjes en mysterieuze potjes uit over de badkamer en veranderde zo mijn appartement in een licht-rommelig, gezellig nest. Ons nest. De keuken werd tot wat het momenteel - en tot mijn grote genoegen - is; een voortdurend strijdgewoel van 'redelijk' gedeelde culinaire intenties. De koelkast puilt uit van ‘restjes’ en de continue migratie van kleding, papieren, boeken en kussens naar nabijgelegen banken, over de vloer of richting andere ruimtes, is pas na een paar maanden samenwonen eindelijk redelijk in bedwang. Ach, het appartement is te kleine, maar wanneer financiën weer op orde zijn kunnen we groter.

Er zijn tijden in mijn leven geweest dat de man die ik toen was deze verontrustende curve van fysieke en daardoor mentale anarchie helemaal niet aan had gekund. Maar ik passeer de laatste tijd de dunne grens tussen oude angsten en nieuwe inzichten en moet onwillekeurig terugdenken aan een stuk of wat vrouwelijke wezens die gedurende mijn leven dachten een relatie met mij te hebben, of dachten er een te krijgen. Dat hadden en kregen ze niet want in feite waren ze in gevecht met een terrorist, in mijn hoofd, een control-freak, eentje die zich helemaal niet tot de orde liet roepen. 

De volgende anekdote gaat niet over de eerste, maar wel over een van de belangrijkste vrouwen die een aanval op deze terrorist waagde. Eentje die gezegend was met humor, het ongewilde, maar ook broodnodige broertje van angst. Iemand aan wie ik veel te danken heb.

Veertien jaar geleden, ik was toen eenendertig, trok mijn ex-vriendin bij mij in nadat we elkaar slechts zes maanden kenden. Om met Jiskefet te spreken, ik schoot vanuit stilstand in een paar seconde zo’n driehonderd meter de lucht in en had opeens een vrouw in mijn huis. Alles in dat huis verliep volgens vaste rituelen. Mijn rituelen. Ik was zo’n typische hard-core, long-term single, die alles onder controle had. Die aandoening had ik niet helemaal uit mijzelf ontwikkeld, maar ik was er met mijn eenendertig jaar wel zelf verantwoordelijk voor. Ik kwam, ik overdrijf niet, redelijk getraumatiseerd uit de ‘gelijkheids-terreur’ van de late 70s en 80s gerold en had als een van die vele mannelijke schipbreukelingen, na drie feministische tsunami's - met ook nog eens een totaal gebrek aan een gezond tegengeluid - geen flauw benul waar in mij precies de ‚holbewoner’ zat. Ik bedoel: ‘de man’, de hufter, het grote kind, de aanhankelijke, de loner met mysterieuze blik. Waar vrouwen wee in de benen van worden. 

Dus mijn ex had haar bagage nog niet neergezet of ik begon mij als een bezetene met de inhoud te bemoeien; ik begon voor haar te zorgen. En zij? Zij was slim, zoals vrouwen dat zijn als het om de holbewoner, of de ‘holbewoner-die-zijn-hol-niet-heeft-gevonden’ gaat. Zij namelijk..wachtte. Wachtte tot ze tot de aanval kon overgaan. Dat duurde meer dan een jaar. Daarbij liet zij de natuurlijke ontwikkeling van intimiteit en vertrouwen zijn werk doen, want het enige dat het een terrorist ontbreekt, denk ik, is intimiteit en vertrouwen. En dat wist mijn ex (ze is speltherapie voor kinderen gaan studeren, dus wat wil je)

"Dat verwijfde gedoe in die keuken, dat kan echt niet meer", moet ze op een gegeven moment gedacht hebben. Dus ze plande een offensief.  Ze begon met een klein - om in de keukensfeer te blijven -  'aperitief', En dat aperitief werd mij, toen ik een keer ‘s avonds laat terug kwam van een vriend en mijn ex lag te slapen (of zich te verkneukelen), subtiel in mijn gezicht gewreven. 

Je moet weten, ik had in die tijd de ridicule neiging om vieze vorken en messen op de rand van de gootsteen te leggen, met het vieze gedeelte 'zwevend' boven de gootsteen-rand. Ja beste mensen, I know..I know.. hoe kòmt  ie eraan. De rationalisatie van de keukenterrorist in deze is echter: in de gootsteen leggen betekent dat het mes en de gootsteen, beiden van metaal, uiteindelijk veel krassen oplopen en op het houten keukenblad leggen betekent onherroepelijk rotting van het blad. (Dit bleek later overigens waar toen ik al lang genezen was)

Afijn, ik kwam die keuken in, deed het licht aan en tot mijn grote verbazing lag ons volledige messen, vorken en lepelbestand in een perfecte kring op de rand van onze ronde gootsteen uitgestald. Als een metalen zonnetje. keurig op de manier zoals ik dat graag zag. ik keek ter plekke in de spiegel en besefte de boodschap. ik schoot in de lach en sliep die avond in, naast mijn zeer tevreden ex, met de gezegende rust van de net ontwaakte.

Een paar weken later vond mijn ex het tijd voor het 'hoofdgerecht' van haar offensief.

Op een avond waren de kaarsjes aan, de muziek zacht en de sfeer relaxed. Zij wist dat dat het moment was om een romantische, maar eigenwijze man voorgoed van zijn obsessie te genezen. We hadden net gegeten en in de keuken stond een grote vaat. De kaarsjes en al die andere wee-knieende elementen hadden hun werk gedaan. We keken elkaar verlegen aan want er hing intimiteit in de lucht. Hoewel al in het schemergebied tussen ziek en genezen, overzag ik de vaat aan de ene kant en het kronkelende lijf van mijn ex aan de andere kant en koos zonder na te denken voor oude stabiliteit en sprak deze absurde woorden:

'Nog even de vaat doen, hoor'. 

Welke gezonde vent zegt in godsnaam zoiets achterlijks als er een opgewonden vrouw in zijn kamer rondhangt? ik dames en heren, veertien jaar geleden.

Mijn ex keek gelukkig door mij heen zoals, wederom, alleen een vrouw dat kan en zette gewoon haar ogen op soft-tone, kronkelde zich naar mij toe, stak haar hand uit, trok hem plagerig weg - afijn, u kent de hint -  liep heupwiegend naar de trap en legde hem, met een lage stem, rustig in doel: 

'Wij gaan naar boven’.

Ze keek me niet eens aan toen ze omhoog liep.

Ik herinner mij dit moment nog als de dag van gisteren. Er vond kortsluiting in mijn bedrading plaats. Ik keek naar achter, naar de dertig jaar dat ik op deze planeet rond liep en zag een oude, stoffige weg. Een weg die ik zo vaak bewandeld had en zo goed kende, een weg die geen verassingen meer kende. Op die weg liep een blonde, eenzame jongen, sloffend in zijn zelfgecreëerde, saaie hel. Naar voren kijkend zag ik echter een onoverzichtelijk stuk terrein, met hobbels en ongemakkelijkheden, met verwarrende valkuilen en vooringenomen gevoelens aangaande stabiliteit en balans. Ergens in mijn hoofd zei een stem - was het de terrorist zelf? -  dat niets zo goed zou zijn voor mij als het Experiment, de Poging, het Avontuur. Dit ging verdomme niet over een vieze keuken, dit ging over mijn verder leven!

Ik volgde mijn ex naar boven...

De volgende dag scheen de zon en gaf mij meer warmte dan zij eigenlijk deed. Ik liep naar beneden en overzag de volle-vaat keuken. Waar normaal de wereld zou vergaan door dit vreselijke scenario, draaide hij nu gewoon door! Er was niets aan de hand! Ik liep door de keuken heen naar de wc; nog niks aan het handje. Vervolgens luierden mijn ex en ik ons, met die vuile vaat nog beneden,  door een ontbijtje heen, hadden een heerlijk nietszeggend gesprek op het balkon, maakten wat plannen voor die dag en o ja, we deden even de afwas ‘tussen neus en lippen door'. 

Vanaf die dag was ik genezen, werd de vaat niet voor of na het slapen gedaan, maar wanneer het uitkwam, wanneer het gewoon toevallig nodig was, of wanneer de aanwezigheid van fruitvliegjes het inzicht gaf dat je ook kunt overdrijven.

En nu ben ik hier, 2015 en wonen mijn Mahal en ik samen. Ik mag denk ik zeggen dat ik voor een groot gedeelte af ben van mijn controllers-gedrag in de keuken. Desondanks raast in de krochten van mijn brein nog steeds mijn terrorist. En om het even hoe ik mij voel, laat hij van zich horen. Maar er is iets veranderd. Soms mag ik hem namelijk best wel, mijn keukenterrorist. Hij kan best grappig zijn met dat gestier en niet zelden moet ik om hem lachen. Het punt is, wat ik ook doe, ik kan hem toch niet stoppen. Hij is een terrorist en die raast nou een keer. Een terrorist doet niet aan Zen.

En mijn lief? Die klaagt niet. Koken met mij zonder dat zij het gevoel heeft op strafkamp te zijn, op dat punt ben ik al. Ze vind het zelfs leuk!

De Universele Rechten van Robots

'Mark my words...de eenentwintigste eeuw wordt de eeuw van de universele rechten van dieren en robots'.

Ergens een jaartje of vijftien geleden was ik dronken en sprak deze woorden op een te laat feestje. De volgende dag, nuchter, vond ik het nog steeds. Nu, vijftien jaar later, is het volgens mij zover en vind ik het zelfs crimineel om het na te laten. In de hele wereld nemen robots steeds meer ons werk over en worden het steeds intelligentere systemen. Het duurt niet lang meer of ze evenaren ons in menselijkheid. In landen als Japan en Korea trekt men de conclusies die daar bij horen en is men dicht bij de acceptatie van robots als bewuste ‘wezens'.

Deze robots-burgers..... Wát zijn dat eigenlijk? Mensen, maar dan met minder hersenen? Of kinderen? Dieren wellicht? Wel, de vraag wàt ze zijn is eigenlijk al verouderd. Die vraag is gebaseerd op een zoektocht naar het wezen van de mens. Maar met de dood van onze oude God, onze ziel en andere spirituele inhouden is die zoektocht voorlopig afgerond. De mens is nu een goed geoliede machine. En laat de robot dat nou ook zijn! Maar dat wij toch graag een onderscheid blijven behouden tussen die ene goed geoliede machine, de mens, en die andere goed geoliede machine, de robot, is een westerse 'brain-fart' waar ze in Azië om lachen. Die Westerlingen en hun idee van individualiteit, hoor je ze denken. In Azië lijkt men zich niet bezig te houden met de vraag 'wat' een robot is maar hoe hij past in de samenleving. ‘Wie’ hij is.

En daarmee verlaten we de discussie over verschillen en nemen we een volgende stap, de vraag aangaande rechten en plichten. Want waarom zou anorganisch leven geen rechten en plichten hebben? Typisch westerse vraag, zeker geen Japanse, want in Japan is de bezieling van een object niet gebonden aan de substantie waar het in zou leven, maar is de ziel datgene dat de relatie tussen twee objecten bepaalt. En of dat object van plastic of van eiwitten is, is totaal niet relevant. In mijn ogen een prikkelende en vruchtbare gedachte.

Wij hebben de robot uitgevonden en we laten hem zichzelf ontwikkelen. Daarmee hebben we iets uitgevonden dat aan onze vertrouwde opvattingen over 'wat is de mens' knaagt. We hebben er bijna zelf om gevraagd. Willen we soms onbewust verrast worden met een nieuwe uitdaging van ons bewustzijn? De oude gepersonifieerde God is dood en de nieuwe, een soort van onduidelijke kracht die in alles zit, heerst niet meer over ons. Wij heersen nu over wat ooit ‘zijn werken’ waren. We worden niet meer bezield door God, maar wij blazen het goddelijke in het dode.

En die daad heeft consequenties voor onze verantwoordelijkheid, want wat je volgens je eigen definitie verlevendigd, heeft dus een bewustzijn.

Zometeen lopen deze nieuwe burgers door huiskamers, ziekenhuizen, fabrieken en openbare ruimtes, kijken ons aan, lachen, hullen en hebben met ons een gesprek over Schopenhauer (dat moet hun God zijn, dat kan niet anders). Hebben deze machines recht op comfort? Een  huis? Wat zijn hun plichten? Krijgen ze salaris en moeten ze belasting betalen? Hebben ze recht op een godsdienst? Mag je seks hebben met ze hebben?

Of.. een kind?

Het wordt tijd dat al deze rechten en plichten ondergebracht worden in een universeel document.

Hotel Lobby

Hij zit in een sjieke hotel-lobby, ergens in China. Hij is begin vijftig, licht kalend, reist veel over de wereld en zit graag in hotel-lobby’s. Ze hebben een bepaalde geur. Iemand anders herkent de geur van zijn kantoor, zijn computer, of de geur van een collega's parfum. maar hij heeft geen kantoor of vaste collega’s. Hij herkent de geur van hotel-lobby's. En het maakt hem soms weemoedig, want hoe ouder hij word, hoe meer het opvalt dat de geur van hotel-lobby’s nooit verandert, maar hij wel.

Deze lobby is gebouwd op een lichte verhoging in het midden van de grote hal en wordt door een statige wenteltrap van de hoofdingang gescheiden. Zoals vaak bij 'China's sjiek' is de inrichting wat  ‘belegen’. Muren, fauteuils, lampen, zijn hoge stoel van dik stof, het dikke tapijt.. alles is van een wat ouderwets zilver-geel en bruin. De wanstaltige grote kroonluchter bestaat uit een heleboel glazen buizen. Maar deze hotel-lobby is toch precies wat hij graag wil. Een hotel-lobby moet niet mooi zijn, maar vertrouwd.

Hij bestelt koffie. Er is niets heerlijkers dan koffie bestellen in een hotel-lobby. Er komt een glas water bij en soms ook koekjes en het arriveert allemaal hier, op zijn kleine eilandje. Buiten regent het hard. Binnen is het warm.

Het defuse geroezemoes van het hotel slokt hem langzaam op. Er lopen mensen af en aan door de ingang, langs hem heen naar de receptie aan de andere kant. Men checkt in en men checkt uit, men loopt naar de liften of gaat lekker eten in het open restaurant achterin. De wereld om hem heen passeert en hij, in zijn hoge fauteuil, neem er geen deel aan. Hij observeert.

Het barmeisje heeft een mooi, strak pakje aan, het haar omhoog gestoken en ze heeft een professionele glimlach op haar Chinese gezichtje. Na een kwartier komt haar vertrouwde gezicht aan zijn tafel vragen of alles naar wens is. Hij glimlacht mild maar ziet dan dat er een heel ander meisje in dat groene pakje zit. Het valt bijna niet op. Een hotel-lobby verandert namelijk nooit. Ook als hij over een maand weer op bezoek komt, zullen deze meisjes met een zelfde haardracht en pakjes achter de bar werken en zullen hem op precies dezelfde manier gedag zeggen. Over een paar jaar kom hij weer in het hotel en staan er meisjes te werken die hij niet kent. Ze zijn even jong. zeggen vast hetzelfde gedag. maar hij is ouder. De geur in de lobby zal hetzelfde zijn en vertrouwd. O, zijn eigen, wollige lobby. Maar ergens voelt hij ook wel dat hij zichzelf bedriegt. De geborgenheid zal komen van herinneringen, niet van de lobby zelf. De lobby is van iedereen.

Jaren later, hij is dan tegen zijn pensionering aan en kaal, zal hij weer in zijn lobby zitten; koffie, koekje, water. De lobby ruikt natuurlijk hetzelfde en hij herinnert zich de warme gevoelens van huiselijkheid in een tijd dat alles nog nieuw was voor hem. De meisjes zijn weer hetzelfde, maar ze zeggen geen gedag meer en kijken op hun smartphone. Pas als hij gedag zegt schrikken ze en toveren een glimlach tevoorschijn uit oude tijden. Speciaal voor hem. Hij gaat dan zitten en heeft een korte, heftige herinnering aan de man die ooit jong was. De meisjes die hij nu ziet zijn dan vast getrouwd en hebben kinderen. Ze doen vast ook ander werk, zijn vooruit gegaan. En hij? 

Hij zit nog steeds in zijn lobby en houd zich vast aan wie hij was.

Gestopt met Facebook

Sinds een paar weken ben ik van Facebook af.

Kent iemand de poppenfilm 'The Dark Cristal’, waarin een gedegenereerd volk van aliens in rolstoelen leeft omdat hun benen na generaties doelloos rondhangen verschrompelde stompjes zijn geworden? Wel, dat was ik, nog geen paar weken geleden. Maar dan qua zintuigen. 

Nu zie ik weer zon, regen, kunst en mensen om mij heen.

Vanwege een lange afstandsrelatie ben ik ooit, vijf jaar geleden, blijven ‘plakken’ op Facebook; ideaal voor zo'n situatie en wellicht de redding. Maar toen mijn lief vorig jaar naar Nederland immigreerde was het ‘plakken tot een dwingende gewoonte uitgegroeid en bleef ik.

Door mijn grote liefde voor globalisering en afkeer van mainstream media zag ik Facebook ooit als een schitterend palet van connectivity en inspiratie voor de hele wereld. Elke dag was er een keur aan internationale berichtgeving, allemaal van en door mensen zelf - dacht ik - en allemaal ongefilterd - dacht ik ook. Ik smulde. De hele wereld kwam binnen!. 

Maar het ging knagen..

Een groeiende gevoel van leegte nam bezit van me. Het sloop er langzaam in. Alsof ik iets essentieels miste terwijl ik toch zoveel kreeg. Ook voelde ik een soort lamme druk achter mijn ogen, in mijn brein, elke keer dat ik dat scherm aanzette, alsof iemand met een plastic hamer op mijn hoofd sloeg. Een alarm, maar als een lullige ballon. Eentje die niet genoeg schade aanricht. Ik las geen boek meer, mijn zicht werd slechter. Ik kwam de deur niet uit en deed geen poging meer iets creatiefs te produceren. Om een lang verhaal kort te maken, twee weken geleden was het zover, ik stopte na zes jaar met Facebook. Het ging geruisloos; ik was er zwaar aan toe. 

Maar de leegte, die ik tot dan toe had gevoeld, bleek helemaal niets te maken te hebben met de afwezigheid van iets essentieels. Het was erger. Het was de ‘aanwezigheid’ van iets onhutsends in mijn lijf.

Het begon al een paar uur na het verwijderen van mijn account. Ik liep in een leuke buurt, in het buitenland, en dacht al niet meer aan mijn stoere daad van die ochtend. Maar gaandeweg de wandeling merkte ik een vreemde verschuiving in mijn waarneming. Ik zag bijvoorbeeld een leuke tekst op een winkelruit en greep zoals altijd naar mijn camera. Echter, na een korte aarzeling stopte ik hem weer in zijn houder. Verderop zag ik een mooie, zandere zijstraat. ‘Even laten zien waar ik op de wereld ben!’ dacht ik, maar besefte dat ik niemand had om het aan te laten zien. Vervolgens zag ik een hele oude dame in een hip cafeetje, samen met een kleine meisje. Twee mensen in tedere verbazing om elkaar. Ik besefte dat dit een ontroerend moment was en wilde het delen.. Maar dat kon niet meer. 

Ik was van Facebook af. 

In eerste instantie dacht ik dat ik een hinderlijke gewoonte moest afleren; alles wat ik zag maar steeds moeten delen op Facebook. Maar er volgde een gedachte die ik bedenkelijker vond; ik had het gevoel dat mijn waarnemingen geen zin hadden. Wat mijn waarnemingen zin gaf was het effect dat zij hadden op anderen, niet het gevoel dat ze mij persoonlijk gaven. Hoe zat het eigenlijk met mijn gevoelens?

Die avond keek ik mijzelf aan in de spiegel van mijn hotel kamer en voelde me alleen. Ik keek mijzelf aan en zag vermoeide ogen, met randen er omheen. En toen schrok ik van de volgende gedachte:

'Waarom zou ik überhaupt nog waarnemen als ik het niet kan delen?'

Deze gedachte, die wel een doodswens leek, terwijl ik niet dood wil, ontkrachtte mij ter plekke. Ik voelde me leeglopen en viel bekaf in een stoel.

Al een paar jaar verrast niets mij meer. Ik wijt het aan mijn reizende bestaan met te veel indrukken. Ik wijt het aan een midlifecrisis, of een geestelijke crisis, omdat ik op creatief vlak nog niet mijn ei heb gelegd. Maar ik wijt het niet aan het meest vanzelfsprekende. Namelijk, dat ik al jaren niet meer voor mijn eigen behoeftes waarneem; voor mij eigen gevoel, plezier, verwondering, ontroering, begrip, motivatie, creativiteit. Nee, dat ik waarneem voor anderen. Ik internaliseer mijn waarnemingen niet meer, herkauw ze niet en laat ze niet meer groeien tot iets authentieks. Nee, ik parkeer mijn waarnemingen direct op Facebook, krijg er daar volop erkenning voor en de genoegdoening die dat geeft verwar ik met de sensatie die de oorspronkelijke verwondering had kunnen geven. .

Jaren lang besmette ik de meest heilige momenten van de dag - het opstaan en naar bed gaan - met het uitbesteden van mijn zintuigen aan een syseem dat 'levert', maar mij niets 'geeft'. Die magische dagdelen, waar reflectie en voornemens zich kunnen afwikkelen en hoop en zin voor de dag geven, waren vervangen door 'instant' kopieën op een zichzelf repeterend platform.  'Iets' - nog niet door filosofen, psychologen, sociologen beschreven voor zover aan mij bekend is - was in mij gekomen en verving het gezonde consumeren van mijn eigen verwondering, misschien wel van 'mijzelf'.

Nog geen twee weken weg van Facebook begint langzaam het herstel van mijn zintuigen. Er zijn prikkels die ik herkauw, er is een voorzichtige terugkeer van het kijken om het pure kijken en nieuwe, gewaagde initiatieven dringen binnen als regen in uitgedroogde aarde. 

'Huh, welke blog?'

Laatst was ik verontwaardigd over iets en schreef een blog. Ik wierp niet een nieuw licht op de betreffende zaak, maar verwoordde een al langer bestaand gevoel. Toevallig kwam mijn blog een grote groep lezers onder ogen die met het onderwerp direct te maken hadden en binnen no-time had ik meer dan zestienduizend hits te pakken en het aantal groeit nog steeds.

Er ontstond een hevige discussie op Facebook over mijn stukje, ik kreeg voornamelijk lof, in diverse mooie bewoordingen, maar ook één kritische en zeer opvallende reactie. Opvallend omdat hij, hoewel respectvol en soms zinnig, veel en veel te lang was. Op deze reactie kwam een aantal ‘ontstemden' af. De ontstemden, gedreven door het klaarblijkelijke breedsprakige verleden van de schrijver, lieten de inhoud van diens betoog links liggen en zetten vol in op de lengte ervan. Ook werd de persoon zelf niet ontzien. Hiermee nam de discussie een andere richting. Want er stond een tweede groep ‘ontstemden’ op die met iets meer venijn meldde dat zo’n op de persoon gerichte aanval niet ‘fijntjes’ was. Omdat de eerste groep het inhoudelijke argument verlaten had, had deze tweede groep een vrijbrief om zonder redelijke onderbouwing volledig los te gaan op de eerste groep en kwam daarmee terecht in het gebied van de spot. De zinnen verkortten, de inhoud werd pikanter, omschrijvingen van de gewraakte schrijver werden rap brutaler en ook de platte leus deed zijn intrede. Dit laatste was het signaal dat de beperking van het woord het gebruik van het visuele nodig maakte en het werd nu het wachten op die ene bolleboos die een cartoons zou plaatsen. Wel, die kwam. En er volgden meer. 

Dit was het moment dat een derde groep ‘ontstemden’ - waarvan het niet direct meer duidelijk was tot welk kamp zij behoorden - de kans schoon zag om in het vrije veld van totale onzinnigheid dat nu ontstaan was de cartoons te bestoken met een infantiliteit die zelfs de cartoons zelf oversteeg. Kortom, het werd lachen geblazen. 

Via verontwaardiging naar spot was de kolder bereikt. 

Ik stond erbij en keek ernaar terwijl dit oncontroleerbare beest van euforische venijn mij consumerend voorbij raasde en uiteindelijk door het wijze besluit van de schrijver om zijn lange verhaal te verwijderen een stille dood stierf. 

Het werd weer rustig en ik keek op. 

Had ik nou in de stilte die volgde voorzichtig willen terugkomen op mijn blog dan had iemand vanuit de verte vermoedelijk geroepen: ‘Huh, welke blog?’

KLM's luxe-poezen?

Ik ben steward bij de KLM en wil een lans breken voor mijn vliegende collega's en het bedrijf waar ik trots op ben.

De laatste tijd horen we dat het bedenkelijk gaat met de Europese luchtvaart en dus met KLM. In de verwarring en angst die hierdoor ontstaat zoeken mensen naar een boeman. Steeds vaker komt men uit bij het vliegend personeel van KLM. Ik dus. Wij zouden 'luxe-poezen' zijn die op tropische eilanden de schamele euro's van KLM zitten op te souperen en thuis te veel vrij krijgen. Exotische kiekjes van dit zelfde personeel op social media schijnen daarbij leidend in de meningsvorming te zijn.

Wel, laat mij je vertellen hoe het echte leven in de lucht eruit ziet.

Volgens het CBS staat ons beroep in de top vijf van fysiek en mentaal vermoeiendste beroepen in Nederland. Dat is geen nieuwtje voor mij want ik doe dit werk al 18 jaar. Als vrienden mij naar die vermoeidheid vragen is het lastig om dat uit te leggen. Die vermoeidheid is namelijk een ingewikkelde cocktail van jetlags, nachten overslaan, vele uren dienstverlening, op scherp staan qua veiligheid, maar ook het hele 'leven' op 10 kilometer hoogte, met in en uit geperste lijven, geluidsoverlast en straling. Daarbij komt dat, anders dan jullie, wij niet op vakantie zijn; een week van huis is voor ons een uitzondering (een week waarin we ook nog korte vliegopdrachten uitvoeren). Dus we doen dit trucje al snel vier, vijf keer per maand.

Jaar in, jaar uit.

KLM is wereldwijd koploper in het verschaffen van genoeg vrije dagen om deze constante fysieke en mentale druk het hoofd te bieden. Het vliegrooster dat hierdoor ontstaat levert een uitgeslapen crew op die daardoor - en dat is het belangrijkste -  strikt veilig kan handelen. Dat eerste merkt de klant (wij scoren al jaren hoog op service) en dat laatste ziet de klant vaak niet. Maar het is er altijd, ondanks de vermoeidheid.

Een KLM-steward(ess) is dus iemand die jou uitgeslapen en veilig vervoert, die eenmaal op bestemming doodop op de kamer aankomt, die na een onrustig slaappatroon (door tijdverschil), maar wel minstens 24 of 48 uur rust weer aan boord staat om tijdens een nachtvlucht wederom veiligheid en service te geven en die daarna een paar dagen nodig heeft om van deze tour de force te herstellen, want de volgende vlucht komt er al weer aan. 

Jaar in, jaar uit.

Lieve collega's, plaats vooral kiekjes van die 'tropische uitzonderingen'. En reizigers, gebruik je verstand als je de media volgt. Jullie kunnen bovenstaande rekensom ook zelf maken.

Bedankt, namens mijn duizenden collega's.

Patent op Groente

We hebben een nieuwe zondebok, voedsel-tovenaar Monsanto; ‘Patent op Groente’. Ik ken Monsanto al jaren. Maar als je toen zei dat er een bedrijf was dat ‘Patent op Groente’ wilde schampte men dat je in complotten geloofde. Nou, zeker! Het werd buiten de media gehouden. Ik las over jankende boeren in obscure bookshops in San Francisco. Maar goed, dat was voor internet, Wikileaks, Google en Terrorisme; de planeet bestond nog uit water, lucht, aarde en vuur en zeg nou zelf...  'Patent op Groente'.Een giller. Krankjorum idee.

Maar nu is het in de media - Patent op Groente - en nu mogen we het geloven. Er aan wennen.

Ik ben tegen Monsanto en ‘share’] me helemaal rot op dat Facebook. Patent op Groente, kijk uit! (terwijl ik dus wel chloorkippetjes in Amerika nuttig, maar dat terzijde). Maar ik vraag me af of dat wel zo functioneel is... dat ‘sharen’.

De geest neemt niet zo makkelijk nieuwe concepten aan. Maar als je iets nou heel vaak herhaalt dan reageert die geest. Stel, je bent tegen een Patent op Groente, omdat niet jij maar een internationaal bedrijf baas is over je achtertuin. Dat is een krankjorum idee. Toch? Patent op Groente. Je zou er door wegvluchten van je eigen planeet. Maar, nou wil jìj eigenaar van die groente worden en wilt dit ronduit bespottelijke idee - Patent op Groente - ‘mainstream’ maken. Dan moet je zo vaak mogelijk genoemd worden, positief of negatief, niet belangrijk. Als de mensen maar wennen aan je naam en aan dat krankjorum idee. Wennen betekent serieus nemen. En dat betekent: ’bespreekbaar'. Fel afwijzend, zeker, maar waar het eerst nog te absurd voor woorden is - Patent op Groente - wordt het bespreekbaar ook opeens verdedigbaar. Een krankjorum idee ìs niet verdedigbaar. Man rot toch op met je krankjorum idee. Mongool. Laag ontwikkelde! Maar nu.... Patent op Groente? Lezer, wat vind u ervan?

‘Patent op Groente’... ‘Ja, nou weet ik het wel, hoor!’

Patent op Groente’. Bestreden maar als idee aanvaard.

En zo heeft het krankjorum idee ons via het achterkamertje van de tegenstander...gewonnen.
Dank je, Arjen en co.

Vraagje: hoe vaak leest u in mijn blog 'Patent op Groente' ? Wees eerlijk, na het lezen is het toch al een stuk gewoner? 

Gewoon veel herhalen.

- ‘Patent op Groente’‘

- Iphone; strak, hip en clean’

- ‘Een islamiet is verdacht’

- ‘Patent op Groente’

- ‘Een drone zorgt voor veiligheid’

- ‘Eco-terroristen’

- ‘Patent op Groente’

Ok, hoe smaakt het dan?

Ogen

Er is iets met ogen. Ogen van mensen. Mensen die je aankijken. 

Tijdens mijn werk aan boord van vliegtuigen stappen soms wel twee à driehonderd mensen in. Bijna al die mensen kijken mij aan. Voor ik het weet zijn ze mij voorbij gelopen maar hun blikken doen altijd iets met mij. Die laden mij op. De volgende dag, wandelend in hun stad, zie ik weer heel veel ogen en daar gebeurt het dan weer.

Er zijn culturen in de wereld waarin mensen elkaar, in sociale omstandigheden, veel langer aankijken dan ik gewend ben. Met name in Afrika en het Midden Oosten. India is ook berucht. Als ik daar op straat loop ontmoeten vele donkere ogen mijn ogen en word ik nieuwsgierig, lachend of verleidelijk, maar altijd indringend aangekeken. Ik glimlach dan, maar zij blijven vervolgens hangen in mijn blik, langer dan ik aankan. Ik word ongemakkelijk maar zij wijken niet. Ze lijken mij in zich op te nemen, mij te ‘ervaren’. Uiteindelijk besluit ik mij over te geven en in het zwart van hun pupillen te verdwijnen. 

Op die momenten kan heel veel gebeuren. 

Ik zelf heb dan altijd een gevoel van herkenning en verbinding, alsof mijn ziel resoneert op iets dat die ander ook heeft. Het is acceptatie. En ik hoef daar eigenlijk niets anders voor te doen dan tijdens het kijken mij te realiseren dat de persoon die mij aankijkt in wezen ook verbinding zoekt. En dat voelt hij. Ik weet zeker dat dat zo is. Ik heb daar geen geloof of een moeilijke wetenschappelijke theorie voor nodig. 

Ieder mens zoekt verbinding.

Als iedereen zou stoppen met oordelen te vormen over culturen wiens ogen men niet kent en in plaats daarvan anderen, gewoon in de eigen buurt, meer in de ogen zou kijken, dan zou zich iets verspreiden als een veenbrand, langzaam, over de hele wereld, en zou er volgens mij minder weerstand, achterdocht, verwarring en geweld zijn. Er zou dan minder angst zijn. Want angst begint bij een gevoel van onbekendheid en als je iemand echt in de ogen kijkt is hij alles behalve onbekend, dan is hij een broeder. Dan voel je zijn noden aan op een dieper niveau, waar geen uitputting is. Geen lege accu's. Daar gaat het maar door. Op dat niveau is oneindige energie. Dat is namelijk liefde.

Dit klinkt wat zweverig, maar heus, ik geloof niet in een perfecte wereld. Agressie is een belangrijk onderdeel van menselijke evolutie en draagt bij in het hele proces. Maar toch.. doe het maar eens. Ga maar eens tijdens de boodschappen een ander echt in de ogen kijken, glimlach en kijk wat dat met je hart doet en je opvatting over die persoon. Kijk ook maar eens welke reactie je krijgt. Ik geef je op een briefje dat als je thuis komt je je lichter voelt, ook vrolijker, en gevoed.

Het is gratis, je hoeft er geen moeilijke cursus voor te volgen en je hebt geen handleiding nodig. Alleen je ogen en je hart.

Parijs

Heel veel mensen vinden dat het ‘niet goed gaat met de wereld’. Zij zien de misère op internet en televisie en denken dat dat de wereld vertegenwoordigt. Het is zo vanzelfsprekend geworden tegenwoordig om het ‘somber in te zien' dat iemand die het wel positief inziet, zoals ik bijvoorbeeld, als een naïeve afwijking wordt beschouwd. Maar een positieve mening kan óók voortkomen uit zorgvuldig en intelligent denkwerk.

Dit jaar ben ik gestopt met het volgen van de headlines in het nieuws, omdat ik een patroon van herhalingen zie door de decennia heen dat mij vermoeit. Ik zie momenteel, met het Parijs-incident, de lamentaties en steunbetuigingen weer voorbij komen op Facebook en denk: ‘Daar gaan we weer!’

Het patroon ziet er naar mijn idee als volgt uit:

opbouw emoties:

- incident via diverse media waarnemen,

- boze en bange emoties ontwikkelen,

- meningen hebben in huiselijke kring,

- zoveel mogelijk video’s, quotes, headlines en cartoons verzamelen en ‘sharen’,

- meeleven met de slachtoffers,

- zondebok aanwijzen (meestal Amerika, Poetin of Islamieten. Liefst alledrie)

fase van bespotten:

- het land, cultuur en zijn gewoontes bespotten,

- betrokken Nederlandse ministers bespotten, 

- betrokken commissies bespotten,

- militaire troepen bespotten,

- wereldleiders bespotten,

opbouw naar gevoel van machteloosheid:

- oranje-feestje om het een of ander. Meestal met volkse en intellectuele zanger samen op één podium,

- benoemen van het nationale eenheidsgevoel, 

- nationale eenheidsgevoel bespotten,

- lachen om diverse grappenmakers op tv die alle bespottingen nog eens overdoen,

- Door de bomen het bos niet meer zien,

- depressieve conclusies trekken over Europa, Amerika, nationale leger, de VN, de NATO en vele internationale organisaties die zich onder de hand rot werken om de rommel weer op te ruimen.

Na dit moment treedt er vaak een fase in waarin op TV en internet als na een zware regenbui inzichtelijke en beschouwelijke programma’s uit hun holletjes komen. Historische en culturele standpunten krijgen meer ruimte en oplossingen worden gevonden in lange termijn strategie. Het is de tijd van de praatprogramma’s en documentaires. Dezelfde media die de zaak opklopten doen hier gek genoeg ook aan mee. Waarschijnlijk hebben ze verschillende kamertjes op zo’n redactie. 

Maar op het moment dat het ‘collectief’ dreigt weer in zijn eigen energie te komen - volledig uit te ademen dus - en daarmee kracht kan ontwikkelen doet wederom diezelfde media, weer vanuit het eerste kamertje - hitsig verslag van een volgend incident. Dat wordt wederom groot gemaakt, waardoor het uitademen niet wordt afgemaakt en angstig inademen vroegtijdig weer begint. We komen dus nooit tot rust. En belangrijker, nooit in onze kracht.

Wel, daarom ben ik uit die keten gestapt. Niet dat ik nu in mijn kracht sta, want er zit ironie in dit stukje, maar ik moet zeggen dat veel mij bespaard blijft wat toch nergens toe leidt. Ik ben bijvoorbeeld de enige Nederlander die niet weet wat ISIS is (dat is echt waar). Ook weet ik niets van de Oekraïne af en gaat alles over Ebola aan mij voorbij. Want nogmaals, het zijn - hoe heftig dat laatste voorbeeld ook - patronen die steeds opduiken en weer ondergaan. Als er echt stront aan de knikker is hoor ik het wel. Wat ik bijvoorbeeld veel interessanter dan onthoofdingen vind is om het zelfbeeld en inzicht van moslims te zien veranderen door grotere internationale druk. Interessanter dan Poetin een 'dictator', een moslim een 'vrouwenhater' of Afrika 'hopeloos' te noemen, is het begrijpen dat verschillende culturen totaal verschillende behoeftes hebben waar ik met de aanhankelijkheid aan mijn eigen Westerse cultuur nooit bij kan komen. Zo geloof ik in Democratie, Mensenrechten en Scheiding van Kerk en Staat. Punt uit! Maar dat doet dus niet iedereen. Ik heb daarom dus geen gelijk. en dat is spannend.

Ik vraag me af of jij, die vindt dat het niet goed met de wereld gaat, wel eens nagaat waar jou mening vandaan komt. Want de voorbeelden die deze mening ondersteunen komen niet van jou eigen waarneming - tenzij je over super-powers beschikt en overal tegelijkertijd bent. De voorbeelden komen van verslagen van anderen, voor jou geselecteerd, van plekken waar jij dus nooit komt. Ze komen van journalisten en pers-bureaus, met machtsstructuren die jij en ik niet begrijpen. Van gebieden met geboden en verboden die jij niet kent. En elke keer dat ik, door mijn werk voor KLM, met mensen praat die er zelf vandaan komen is er elke keer weer die wat beschaamde stilte en de verwondering en soms ook kwaadheid dat zaken zo anders in het nieuws komen dan… wat deze mensen ter plekke zelf zien.

Ik breng dit wel eens vaker op tafel en krijg dan steevast de verdediging dat men zich wel degelijk een eigen oordeel vormt over het nieuws… hoor, Ingmar! Maar in die redenatie zit een contradictie. Het veronderstelt dat het eigen oordeel over aangereikt nieuws een bewijs is dat de eigen mening ook onafhankelijk is. Want dat veronderstelt het woordje ‘eigen’. Dat, met andere woorden, het eigen oordeel over ISIS, na zelfstandig onderzoek en lezen, betekent dat je onafhankelijk nadenkt. Maar dat is niet waar. Een eigen oordeel vormen over ISIS, of Rusland, is geen teken van onafhankelijk denken, maar van denken over een onderwerp dat voor jou is geselecteerd óm over na te denken. Je bent dus niet onafhankelijk. De planeet is supergroot en bestaat niet alleen uit een enkele mafkees in een woestijn, maar veel vaker uit mensen van goede wil. En terwijl wij, dat het een lieve lust is, Facebook zitten vol te typen met meningen en zitten te responderen op aangereikte hysterie, draait die grote, mooie planeet gewoon door en reiken elke dag veel meer mensen elkaar een hand dan dat ze elkaar op de grond duwen. 

Die paar echte problemen in de wereld, die er werkelijk toe doen, hebben mensen nodig die hun energie daarop kunnen richten. Door volwaardig ademhalen. Niet door gehijg.

Voor hem

Hij komt mijn kamer in, met dat grote, wat ongemakkelijke lijf. Het is al laat en ik lig in bed. Van onder de dekens langs hem heen zie ik het gedimde licht op het portaal en hoor het zachte geroezemoes van mijn moeder en de honden. Ik ben nog wakker en verwacht een berispend woord. We hebben ruzie gehad vandaag.

Hij zat me achterna door het hele huis en toen ik mijn kamer in vloog sloeg ik de deur voor zijn neus dicht. De sponning kraakte. Hij trok driftig aan de deurknop terwijl ik die aan mijn kant ferm vasthield. Mijn moeder had op de achtergrond geroepen dat hij moest ophouden en tegen mij of ik alsjeblieft de deur opendeed. Ik gehoorzaamde en toen hij boos naar binnen stampte gaf hij mij een enorme klap. Die klap was niet zo erg, maar dat duivels-rode gezicht en die brandende ogen van hem wel. Wat kon hij intens kijken. En ik schreeuwde, want ik was een wild kind, en ging huilen. Hij beende weg, sloeg de deur hard dicht en ik bleef die avond op mijn kamer.

Nu komt hij binnen, een paar uur later. Dat grote, iets te zware lijf, de blouse, de fris ruikende spencer en de lucht van aftershave en white musk.

Mijn vader. Papa. 

Hij loopt op mij af en ik voel aan alles, ik zie aan alles, dat hij weer rustig is. Er is overleg geweest met mijn moeder en goede raad. In de halve schemer van mijn kamer, in het dromerige schaduwspel van lantarens en de grote boom, komt hij naast me zitten op mijn bed. Ik zie zijn zachte ogen.. dat grote kind dat nooit volwassen werd. Ik ben gespannen en verlang naar zijn armen, zijn kus en de altijd beetje koude huid van zijn gezicht. De dekens, zijn geur, het licht op het portaal en de vanzelfsprekende aanwezigheid van mijn moeder. Alles voelt vertrouwd.

Dan pakt hij zachtjes met zijn handen de zijkant van mij hoofd en ontspant mijn kleine kinderlijf.

"Ingmar, wat ik daarnet gedaan heb, de klap die ik je heb gegeven. Dat had ik nooit mogen doen. Ik wil je mijn excuses aanbieden. Het zal nooit meer gebeuren".

Ik verberg mij in zijn armen en stamel ook een excuus.

Het gebeurde ook nooit weer.

Hij zit dicht naast mij, deze lieve man, het getergde kind, dat met de beelden van een tirannieke moeder en een koude vader op zijn ziel, door beiden genegeerd, besloot verder te leven. Maar ook beter te worden dan hen. Zijn hand blijft op mijn gezicht, een marker die nooit meer weg gaat, die het besef geeft dat in deze familielijn geweld -  de lege stilte van het menselijk tekort - dat dat over is. Een gebaar dat vertrouwen geeft, het vertrouwen dat mensen nodig hebben om elkaar altijd weer te vinden in de ruimte die hen scheidt.

Zijn hand vulde die ruimte op en genas een wond. 

Masturberen

Er waart een veenbrand door de Randstad. Wellicht ook daarbuiten. Het lijkt in een paar maanden opeens ‘daar’ en het is niet meer te vermijden.

Maar het begon in Amerika.

Toen men in Nederland nog van zweterige baardmannen en seksloze maanzaadmeisjes verlepte groentes en vlekkerig fruit kocht in hard-core natuurwinkels, liep ik in Amerika al door mega-supermarkten met bio-voedsel dat zo hitsig was opgesteld dat ik het zelf ook bijna ging geloven. Wel, een bevlogen ondernemer uit Nederland, die zijn werkgever Ahold de rug toekeerde, reisde een paar jaar geleden naar Amerika en bezocht daar de biologische ‘whole-food markets’. Deze ondernemer begreep twee dingen: a) organic is sexy en b) ….’markt'. Hij zette er een ‘brand’-denkertje op en die kwam met de ‘q’.

De rest is historie. 

Marqt.

Marqt startte traag, maar de filialen komen nu als paddestoelen uit de grond. En het ziet er zo strak en vers uit dat ‘Ekoplaza’ - de iets minder schreeuwerige variant - er bijna natuurzuiver van wordt. Ik zou zeggen, het is tijd voor ‘Eqoplaza’. Bio-shoppen is nu hip, lustig en uitgebreid… en duur. Het zijn ketens geworden, die rebelse rakkers, en dat gaat gepaard met aandeelhouders en investeerders. We zijn de ‘crisis’ voorbij, kwaliteit is net als kwantiteit passé en de klant gaat nu betalen voor...

Beleving.

Jawel, het nieuwe woord is eruit; ‘Beleving’. Proef het op je tong. Voelt goed, hè? En het is zo fundament-loos dat ik het vijf jaar geef. Niet meer. 

Zo verreizen momenteel in noodtrein-vaart allerlei eetwinkeltjes, ‘markten', ‘cross-overs’ (koffie en meubels kopen bv.). Niet alleen de voedselindustrie doet mee, iedereen doet mee. Geen producten meer in rekken, maar in een ‘lekkere huiskamersetting’. Je koopt daar een.. ‘Beleving’. Ik open als klant nu zelf een kast om het aanbod porselein te bekijken, ga op een kussen zitten om de kerstverlichting die er om heen is gedrapeerd te overwegen en schuif bijna per ongeluk aan bij de kinder-tekentafel voor de jonge klant. Ik voel me helemaal thuis, joh! Vroeger ging je naar de Manfield voor, ja u raad het al, schoenen. Tegenwoordig kun je die dingen nog wel kopen in een Manfield, maar wordt je bij de kassa tegengehouden door een over-geïnstrueerd lekker ding dat jou, zonder dat je daar om vraagt, gaat vertellen hoe je die schoenen bij hen kunt onderhouden, welke producten zij heeft om dat thuis te doen, dat je op internet een fijn prijsje kunt winnen met een kraslot etc... en ze wijst een reusachtige machine aan waar je voor 4 euro je schoenen voor twee maanden kunt op laten opglimmen. Voor je de winkel uit bent is het pikkedonker en denk je, ‘en nou nog een koffieapparaat erbij’. Nou, speaking of which! Laatst stapten ik en mijn lief Rituals binnen. Het was in deze tot ‘temple of doom’ omgebouwde geil-zwarte soft-porn keet, dat de stem van de verkoopster (met bob-lijn, dat vind ik dan weer humor) klonk: wilt u een kopje thee? Echt waar, thee!

Thee bij een ‘zweep-zeepje’. Dat overigens zes euro kost.

Het is wel duur… Beleving.

En daarmee komen we bij het summum van deze vernachelarij en wel in Amsterdam; de winkelketen 'Bilder & de Clercq', gestart op de hoek van de Bilderdijkstraat en de De Clercqstraat en zijn eerste dependance geopend in de Pijp. 

Stukje achtergrond omdat ondergetekende heel veel in Amerika komt.

In Amerika heb je twee bedrieg-ketens. Ten eerste 'Dean en DeLuca'; een over-the-top schaamteloos supermarkt/kitchensupplies concept dat normaal eten voor twee/drie keer de prijs verkoopt, volgens het paradigma ‘zet het anders neer’ en ‘flikker zoveel mogelijk boter in die croissants’. Je koopt hier niet met je mond, maar met je mind. en die wordt dan ook rijkelijk bediend en belazerd. Ten tweede heb je 'DUANEReade', een keten die ontstond tussen Duane St en Reade St op Broadway. Nu zitten ze door heel Manhattan. Concept: je betaalt veel te veel geld voor, jawel, exact dezelfde producten! Beide ketens: een succes! En 'only in America'? Nee hoor. Voeg deze twee samen en je hebt 'Bilder & de Clercq'. Voilà!  

'Bilder & de Clercq' verkopen zichzelf stout. Dat kan nog net in een tijd waarin stout eigenlijk al niet meer hip is. Zo heet het ‘lokaal en eerlijk eten’, of ‘revolutie in de voedselwinkelarij’, of ‘we zijn lekker eigenwijs bezig’ en nog meer van dat soort grachtengordel blabla. Nou woon ik vlak bij die twee straten en kwam daar een keer binnen. Ja, ik geef toe, ik trapte er ook in. In deze winkel wordt net als bij de Amerikaanse ketens hetzelfde opgeklopte luxevoedsel verkocht als bij de Appie - die daar notabene recht tegenover zit - maar voor gênant veel meer geld. Ik heb daar een wortel voor een euro zien liggen. Wilt u even tijd om stil te zijn? Komt ie nog een keer dan: ik heb daar een wortel voor een euro zien liggen. U weer: ‘Was die dan ecologisch, Ingmar? Of heel groot? Mmm..praat ie misschien? Loopt ie zelf mee naar huis?’ Nee mevrouw, hij was wit. 'Wat, een witte wortel?' Ja, een witte wortel. 'Is die dan heel veel lekkerder?' Nee, maar hij ligt er wel heel hip in zijn eentje bij. 'In zijn eentje? Goh..dan moet ie wel heel veel lekkerderder zijn toch?' En chips. Die in die doorzichtige zakken. 3 euro 50. Maar het kan ook 4 euro 50 geweest zijn, dat ben ik even kwijt. 'Tjee... en is die dan heul erg veel beterderder?' Nee, dat heeft de keuringsdienst van waarden ons al een keer laten zien. 'De keurings wie?' Laat maar.. Ik heb daar ook een worstje van 7 euro in mijn handen gehad. 'Huh? is die dan super-de-diervriendelijkerder?' Nee, wat dat betreft lopen de lijntjes een beetje de mist in maar knopen de oer-betrouwbaar uitziende oprichters de zaak op internet met een bevlogen glimlach weer helemaal aan elkaar!

Hou je nu vast:

Ze hebben ook een ‘fruit de mer-box’  voor vier personen. En die kost 100 euro.

Het ding zit in een container ter grootte van een glasbak en wordt met een vrachtwagen in je voortuin uitgekieperd. 

Beleving: ’Leg het anders neer en het verkoopt als een tierelier’.

In de B&C (klinkt al bijna als C&A he?) wandel je van ‘recept-eiland’ naar ‘recept-eiland’. De ingrediënten worden gezellig bij elkaar gelegd en dat ziet er toch onbespoten uit! Elk eilandje heeft een vriezertje voor het vlees. In simpele plaatje-plus-woord wordt duidelijk hoe de wortel in de stampot steekt en krijg je er ook nog een flyer bij! Ja, we praten hier, dames en heren, over een revolutie in de voedselarij!! Bij de kassa produceren slim neergezette gekleurde sapjes en een vooral niet gelakt houten bakje sinaasappels voor de geraffineerde illusie dat u iets heel gezonds gaat eten en leiden zij tevens uw aandacht af van het feit dat u de volgende twee weken uit de Lidl mag gaan graaien om uw weekbudget weer op peil te krijgen.

Maak ik geintjes? Nee, ik maak geen geintjes. Ga zelf kijken. Maar laat je portemonnee thuis, want het is net masturberen daar; korte piek, weinig inhoud.

Calamansi

Giean is sinds gisteren in Nederland. Voor de  derde keer, maar nu voorgoed.

We zitten deze eerste ochtend in een huis vol kaarsen, condens op de ramen en de kachel gezellig aan. Giean’s eerste herfst. Ze slaat zich op opvallend niet-kouwelijk doorheen. Eerder, om zeven uur 's ochtends, maken we een wandeling in een donker Westerpark - ik een vroege vogel, Giean jetlaggend - en haar neus is warmer dan die van mij. Mijne is ook langer.

Later zit zij wat te internetten en ik pers calamansi uit. Calamansi zijn Filipijnse citroentjes, ter grootte van twee pepernoten - om in de stemming van die ochtend te blijven. Ze zijn groen en hebben oranje sap dat naar milde limoen smaakt. Giean heeft ze voor mij meegenomen omdat ik er gek op ben. Ik mix ze met honing en water en droom van een resort. Daarna maal ik bonen voor mijn koffie. Zoals altijd ruik ik diep als ik klaar ben. De geur van die Douwe Egberts koffie is zo vertrouwd dat ik Giean vraag er ook aan te ruiken. Ik laat haar diep, maar heel langzaam inhaleren zodat het wat zoete van de Douwe Egberts-boon goed binnendringt. Dan kijkt ze verrukt op alsof ze een nieuwe geur ruikt. Ik ben wat teleurgesteld omdat ze niet het sentimentele in haar blik heeft dat ik erbij voel.

Ik realiseer me wat Douwe Egberts betekent voor mij. Douwe Egberts is mijn jeugd. Dat is zegeltjes knippen als ik zeven ben - “Ingmar, maak jij een nieuw pak koffie open. Vergeet de zegeeeeeegeltjes niet!!!” roept mijn moeder vrolijk. Om de zoveel tijd gaan wij in de kleine Renault 4 van Leiden helemaal naar Den Haag, met zijn allen, om naar de Douwe Egberts winkel op het Noordeinde te gaan. Daar leveren we de zegeltjes in en wachten gespannen af wat we met onze buit kunnen kopen.

Waarschijnlijk geven we meer geld uit aan benzine dan de prijs van het gratis oubollige koffiekopje of andere prullaria, maar daar gaat het niet om. Het gaat om mijn vader, die in zijn pyjama op zondagochtend de koffie staat te malen, het gaat om het wekelijkse zondag-eitje dat daarbij hoort, het gaat om een geur die zegt: 'leuk he, de dag begint!" Die geur…het Nederlandse van Douwe Egberts.

En dat alles lees ik natuurlijk niet in de ogen van mijn lieve Filipijnse vriendin. Daar lees ik bereidwillig medeleven.

Maar hetzelfde moet gelden voor Giean.
Als ik de calimansi uitpers hoor ik opeens uit de huiskamer: ‘I smell calamansi!!” Voor mij betekent dat woord de opwinding van de bezoeker, voor haar is het haar hele ‘Zijn’.

terrorist

Er lopen harde draden door een afgelegen gedeelte van mijn brein. Het is daar druk en een kakofonie van opgewonden gemurmel. Er stroomt informatie af en aan waar ik totaal geen controle over heb. En dat maakt me bang voor zaken die niet bedreigend zijn, wantrouwig naar mensen die ik helemaal niet ken en laat me wensen hebben die eigenlijk helemaal niet bij mij passen. Het is daar hard, onredelijk en negatief. Vroeger was de behuizing van die draden nog flexibel en was ombuigen geen probleem. Nu ben ik ouder en duurt dat langer.

In die oude sectie van mijn brein raast een terrorist, een hardnekkige controle-freak. Je hoort en voelt hem nauwelijks, maar hij is overal tegelijk. Toezicht op hem is moeilijk want een kaart van het gebied ontbreekt. En elke keer dat ik hem tegenkom glipt hij weg. Hij kent mijn zwakheden als geen ander en als het hem behaagt dan speelt hij met ze. Dan hangt hij met veel drama aan mijn nek en vraag of ik hem alsjeblieft analyseer, want hij is zo bang. En als ik - al te gewillig - dat dan doe en daarna moe van het praten naar hem opkijk, is hij weer verdwenen en was alles voor niets! Andere keren probeer ik serieus om hem te pakken, maar dan rent hij, met mij op zijn hielen, naar een nog ouder deel van mijn hoofd waar zoveel kwetsbare herinneringen liggen dat ik continu struikel. Als hij daar somber rondhangt in een van de kamers van mijn jeugd en ik hem bijna heb, dan zit hij alweer in mijn kleine studentenflat of op een bedreigend schoolplein en durf ik niet dichterbij te komen. 

Een enkele keer laat ik me niet frustreren en ga naar een speciaal bankje en wacht tot hij naar mij toekomt. Het is een plek waar dunnere bedrading het zonlicht van buiten nog steeds volop doorlaat, een plek waar ik tot rust kom en mijzelf ben. Dan komt hij dichterbij. Dat zijn mooie momenten. Voorzichtig neem hij plaats, vergeet zijn stekels en venijn en vlijt zich als een zacht poesje tegen me aan. Zijn hart gaat langzamer kloppen en hij gloeit van warmte. Dan praten we wat.

Het is op die momenten dat hij zijn geheim prijs geeft en mij dingen fluistert in mijn oor. Hij rent alleen maar omdat ik óók ren, zegt hij dan en kijkt mij wat verlegen aan. Dat is niet waar! probeer ik altijd weer. Maar hij wordt dan nog warmer en ik krijg tranen in mijn ogen. Wat hij mij gaat vertellen weet ik eigenlijk al heel lang. Veel te lang.

Niet hij is terrorist, maar ik.

Daddy Obama

Na tien weken vakantie weer terug in Nederland struin ik het nieuws af dat ik gemist heb. Ik doe dat vooral via De Wereld Draait Door; lekker goeie bandjes luisteren en Nico. Maar wat zie ik eind maart; opwinding over de komst van Obama naar Nederland. 

Wat een hemel-tergend kinderachtig gedoe, zeg!

Nou ben ik Amerikanofiel; in hart en nieren. Zeg 'Amerika' en ik krijg kippenvel. Zo 'fiel' ben ik. Maar boeit mij die komst van Obama? Nee. Totaal niet. En ik doe niet expres cool of zo. Daar ben ik net iets te volwassen voor. Obama is een prettig ogende man en ik zou graag een biertje met hem drinken. Dat meen ik. Leuke vent. Intelligent. Maar  hem afdweilen alsof hij Jezus Christus is.. 

Waarom gebeurt dat eigenlijk?

Amerika is niet in alle opzichten meer de grootmacht die het was. In het oosten is de reus opgestaan. Onze Amsterdamse Dam is volledig van China als sympathisanten van een vrij Tibet de handelsbelangen met dat land dreigen te verstoren. Is iemand die gênante scene überhaupt opgevallen? China en een aantal andere landen daar omheen domineren de planeet. Dus hoe heet de leider van China, lieve lezers? Precies. Waarom kennen we Obama dan wel? Waarom is Amerika zo belangrijk voor zoveel mensen, ook diegenen die niet in economie geïnteresseerd zijn? Geen hond kan daar antwoord op geven. We volgen als makke lammetjes een infantiele machinerie die Amerika opklopt tot een krankzinnig belangrijk niveau zonder te weten waarom eigenlijk en zonder enige belangstelling te ontwikkelen voor het feit dat dit land zo krachtig de wereld kan blijven domineren en boeien.

Kinderen worden in de studio van DWDD geïnterviewd omdat ze Obama een handje hebben gegeven. Is DWDD een kinderprogramma? Is het het jeugdjournaal? Nee, er kijken volwassen mensen naar DWDD. Volwassen mensen. Die kinderen willen zien die Obama een handje hebben gegeven!
Gatverdegadver.

Obama trad aan na het frustrerende tijdperk van Bush. De man werd, zoals altijd met Amerikaanse presidenten, met overdreven aandacht gevolgd. Omdat hij half neger en democraat is werd hij door die zelfde Nieuwkerkjes en diens conservatief-linke achterban werkelijk de hemel in gemasturbeerd. Iedereen herinnert het zich nog; wat een man, wat een opluchting. Hij gaat het anders doen 

Wat was dan 'het'? En hoe was het dan eerst? Wat zou er eigenlijk precies anders worden? Iets dat we kunnen omschrijven als 'van Bush'? Iets 'Busherigs'? Donder toch op. Amerika's beleid is al een eeuw zo consistent als een Zwitsers uurwerk, of er nou democraten, republikeinen, negers, blanken of binnenkort vrouwen zitten. Kijk naar de grote lijn, vergeet desnoods even de wereldoorlogen, en je ziet een patroon; de constante ontwikkeling van het Amerikanisme in al zijn lelijke maar ook mooie facetten. Maar nee, halleluja Obama hier en Obama daar, we hebben een nieuwe pappa en die gaat het allemaal lekker anders doen.

De dementie van het korte-termijn denken.

Andere vraag: Wie gelooft eigenlijk nog steeds dat een president van welk land dan ook echt macht heeft? Bestaan die mensen überhaupt  nog?

Vrij snel na zijn aantreden kwamen facetten van de 'grote lijn' aan de oppervlakte. Maar mensen willen geen grote lijn zien, dus heette het: Obama is stout; Guantanamo, afluisterpraktijken etc.. Als kleine kinderen, in de weer met een zelf-gefabriceerde vaderfiguur lieten wij die vaderfiguur even snel weer van zijn sokkel flikkeren. We waren boos op het uitblijven van een visie die we die man zelf hadden toegedicht. We hadden hem zelf die sokkel opgeluld. Zo gaat het ook al decennia met ons en Wereldleiders. Gaap.. gaap.. De beste man had hier natuurlijk geen weet van, die voerde gewoon beleid uit... andermans beleid, lieve kinderen.. andermans beleid.

God is ook niet in charge, weet u nog? Dat is het Vaticaan.

Ja en nu komt ie naar Nederland. Opeens is iedereen vergeten dat Amerika zo ongeveer de hele planeet afluistert en wat we daar dan allemaal niet van menen te moeten vinden en Matthijske, de angstige, ultieme waan-van-de-dag volger en al zijn hysterische kijkertjes met hem, nodigt kindjes uit in een studio om te vertellen van handje schudden...

We leven in een post-religieuze fase. Wanneer gaan mensen toch eindelijk hun zelf gefabriceerde Goden loslaten en zelf nadenken? Macht, in mijn ogen, is niet bij de mensen óp camera, daar is macht veel te kwetsbaar voor. Macht, de foute, maar vooral de goede macht, is op de achtergrond, daar waar het veilig is, omdat het in wezen iets mystieks uitdrukt;

Als men naar zijn president kijkt, kijkt men eigenlijk in een spiegel. Net als in een kerk. 

Een president is leider van de consequenties van ons gedrag, niet van dat gedrag zelf.

LOS ANGELES deel 9: de Schot / epiloog

Ik vloog al twee jaar geregeld op LAX en was daar een soort van vrienden geworden met een Schot; we noemen hem Jack. Hij was hoofd van ground-handling - kort door de bocht: de dienst die verantwoordelijk is voor het moment tussen aankomst en vertrek van een vliegtuig. Jack had de warme menselijkheid uit de oude wereld. Hij was zo'n stille rots in de branding en zijn magere en wat slonzige voorkomen deed niet vermoeden dat hij tijdens zijn lange carrière een soort vaderfiguur was geworden. Overal waar hij kwam bracht hij rust en helderheid en was bovendien, los van alle reglementen, betrouwbaarder was dan een Zwitsers uurwerk. Iemand die nog intuïtie in plaats van protocollen gebruikte bij het benaderen van mensen. Dat was de Schot.

Toen ik op de dag van vertrek naar de luchthaven reed had ik een nieuw, maar tijdelijk paspoort bij me. Eerst ging ik mijn auto inleveren (ik laat me niet verleiden om een beschrijving te geven van hoe snel en efficiënt dàt wel niet gaat in Amerika - ik heb mijn punt gemaakt) en toen moest ik nog één ding regelen.

Ik had na aankomst in Los Angeles gebeld met KLM om ze van de beroving van mijn ticket op de hoogte te brengen. Het was de tijd vóór internet en het enige bewijs van mijn betaling was het papieren ticket, maar dat was dus foetsie. Dus bleef het computerbestand in Amsterdam over. Omdat mijn gestolen ticket een z.g. 'staff-ticket' was, een ticket met flexibeler bepalingen, had ik KLM gevraagd mijn gegevens door te sturen naar LAX en daar hadden ze natuurlijk mee ingestemd. 

Bij aankomst melde ik mij bij de balie en sprak een Amerikaanse collega aan. Het was een bezig meisje met een keurige paardenstaart en strak in het pak. Ik zei haar dat Amsterdam als het goed was over mij gebeld had. Zij knipperde lichtelijk geïrriteerd met haar ogen, nam een wat doorzichtige air van professionaliteit aan, checkte haar bestand, fronste en keek mij vervolgens aan met een blik alsof ze eigenlijk al met de volgende klant bezig was. En zo klonk ze ook.

'Er is niet over u gebeld, meneer. Wij weten van niets. Wij zitten nu midden in de afhandeling van de binnenkomende vlucht en kunnen verder niets voor u betekenen. Sorry'.

Zij dook in haar computer en keek mij niet meer aan.

Ergens onder in mijn buik kwam een langzame vloedgolf naar mijn huig en drong zich naar buiten. De vloedgolf bestond uit achtenveertig uur douanebeambten, vliegveld-dieven, snelweg-opritten, respectloze collega's en snurkende neo-hippies. Ik keek het meisje strak aan, mijn ademhaling was regelmatig en ik voelde me opmerkelijk helder. Het meisje richtte zich op en veinsde verbazing dat ik daar nog steeds stond, ik trok haar vervolgens met mijn blik over de balie en in mijn stem lag de intentie van een schroot-pletter. Het teefje ging plat en luisterde. De troef die ik nu uitspeelde had ik eigenlijk niet eens meer nodig. Althans, dat dacht ik toen nog.

'Ik wil nu met Jack spreken,' zei mijn stem, terwijl het meisje nog wat na-knipperde met haar ogen. 

'Nu direct. En luister, ik ga hier niet weg tot hij hier is om mij te helpen. Je wilt niet weten wat ik in de afgelopen twee dagen heb meegemaakt. Ik ben kapot en eis hulp. Ik ben je collega'.

Terwijl haar handen nog steeds zenuwachtig schokkend met wat papieren frummelden - alsof alleen haar lijf nog ontkende terwijl zij zich al graag wilde overgeven - bewoog het hoofd van het meisje zich uiteindelijk in een lichte draai mijn richting uit en kwam voor mij ogen tot stilstand. Ze vond haar rustpunt in mijn blik, pakte een telefoon en na een gesprek van twee minuten belde ze af met de mededeling dat Jack nu bezig was met de afhandeling van de binnenkomende vlucht, dat kon echt niet wachten, maar dat hij direct naar mij zou toe komen. Of ik een half uurtje kon wachten. Nou, dat kon ik, ik was de beroerdste niet. En inderdaad, al na twintig minuten zag ik een deur open gaan achter de balie's. Daar kwam hij aan. Zijn magere gezicht lachte vriendelijke toen hij me herkende.

' There you are, I recognized your name when they called me. So, what happened?'

Ik legde hem uit dat een paar slaapmutsen in Amsterdam vergeten waren om door te bellen dat ik beroofd was en geen ticket meer had. En dat de collega hier mij vrij onbehouwen had uit gelegd dat ze niets voor mij kon doen. Ik vertelde ook even kort hoe mijn laatste achtenveertig uren eruit hadden gezien en dat ik eigenlijk ten einde raad was en doodop. Nog voor ik mijn verhaal kon afmaken legde de Schot zijn hand op mijn schouder en zei:

"Luister ingmar. Jij gaat zometeen door de douane. Daar heb je geen ticket voor nodig. Je loopt naar de gate en gaat daar zo ter hoogte van de balie staan. Je praat met niemand, ook niet met je crew als die aan komt lopen. Je wacht gewoon tot ik kom. Ik weet niet wat ik voor je kan doen. Ik heb niet veel tijd. Doe maar gewoon wat ik je nu zeg"

En weg was ie. 

Oké, dat klonk betrouwbaar, maar ergens ook helemaal niet. Het ging overduidelijk lastig worden dat ticket te regelen. Maar ik mocht ook mijn crew niet aanspreken. Dat vond ik vreemd. Met gemengde gevoelens liep ik door de douane, naar de gate en positioneerde me ongeveer waar Jack mij had gevraagd te gaan staan. Passagiers verzamelde zich, het grondpersoneel installeerde zich, mijn crew liep op een gegeven moment voorbij en dat was voor het grondpersoneel het teken om boarding voor te bereiden; de routine die ik zo goed kende. Was ik nerveus of gespannen? Nee. Ik zou het moeten zijn, want ik had geen idee of ik zo een ticket in mijn handen geduwd zou krijgen. En als dat niet zo was dan stond ik dus weer op straat. Vond ik het gek dat ik daar per se alleen moest gaan staan? Nee. Op dat moment niet. Ik was na twee dagen murw. Ik had geen energie meer om na te denken en wilde naar huis. Pas achteraf besefte ik dat ik had kunnen weten wat er zou gaan gebeuren.

De boarding startte en ik wachtte daar maar. De Schot was nergens te bekennen. Toen ik uiteindelijk helemaal alleen stond en het grondpersoneel naar mij begon te kijken voelde ik langzaam de moed in de schoenen zakken. Ik vermeed hun blikken. Maar opeens was daar die hand op mijn schouder. Ik draaide me om en keek recht in het vriendelijke gezicht van de Shot. Maar die had geen ticket in zijn handen. Dat was slecht nieuws.

"Kom maar even mee', zei hij alleen maar.

Hij loodste mij zonder iets te zeggen door een deur die ik goed kende. Ik was verbaasd want die deur gaf toegang tot de gate. We liepen naar het vliegtuig, waar mijn collega's stonden. Alle passagiers waren ingestapt, het vliegtuig was klaar om te vertrekken. Wat toen gebeurde was uiterst ongewoon. Mijn collega's keken mij niet aan toen ik instapte; niemand zei iets tegen mij en ik zei dus ook maar niets. De Schot had zijn hand nog steeds op mijn schouder en duwde mij zonder uitleg omhoog de trap op, zette mij in een stoel, gaf een vaderlijk klopje op mijn schouders met een onopvallende knipoog erbij en voor ik iets kon zeggen, was hij weg.

Daar zat ik. Beduusd en wat verlegen. Een dienstdoende collega schoof een glas champagne onder mijn neus en keek mij alleen maar vriendelijk aan als in een stil verbond. Het was nu duidelijk wat hier gebeurd was. De Schot had mij zonder ticket op deze vlucht gezet. Hij had blijkbaar geen bevestiging uit Amsterdam gekregen en op eigen houtje, tegen alle regels in, mij vertrouwd en gedaan wat iedereen met een warm hart zou doen. 

Een jaar later ging ik met mijn vriend Serge de trip opnieuw ondernemen en we hebben een heerlijke vakantie gehad. De Schot was toen al met pensioen, anderen hadden de toko overgenomen. Weer een jaar later vlogen een aantal gekken twee torens in, stond er een cordon van zwaar bewapende militairen bij de douane van LAX en daarna was alles voorgoed anders. Vertrouwen maakte plaats voor regelgeving, de oude wereld maakte plaats voor de nieuwe. Veel veranderde in de luchtvaart en voor dit soort mannen als de Schot was geen plaats meer. De idee van terrorisme werd werkelijkheid omdat genoeg mensen op de wereld dat idee wilden geloven. In een razend tempo werd het menselijk vermogen tot intuïtie, dat altijd zo'n belangrijke bron van inzicht was en zorgde voor cohesie en respect in mijn business,  getransformeerd tot protocollen die wij nu gebruiken. Ik denk dat Amerika  in deze ontwikkeling, die zich vanuit de luchtvaart over elk menselijk contact in de wereld verspreidde - en nog steeds doet - een absolute voortrekkersrol had, zoals Amerika dat altijd heeft. De immigrantenmentaliteit, die zo diep in de Amerikaanse psyche zit, leent zich bijzonder goed om het oude zonder enig sentiment los te laten en te vervangen voor het meer praktische nieuwe. Wanneer wij in Europa nog volop in een heftig moreel debat zitten over het toepassen van een nieuw idee of ontwikkeling, heeft Amerika er ondertussen al een product van gemaakt en gebruikt het ook. Vervolgens zien wij Amerika dan doen, hebben een moment van morele verontwaardiging en sentiment, noemen Amerika weer eens oppervlakkig en nemen het vervolgens gulzig  over. Zo gaat het altijd en zal het altijd gaan.

Maar Amerika is niet oppervlakkig; ik vind haar diepzinnig tot op het bot. Alhoewel, het zijn vaak de ontwikkelingen die nog in de kinderschoenen staan die we 'oppervlakkig' dan wel 'diepzinnig' noemen en de tijd leert ons vervolgens dat ze niet diepzinnig waren en ook niet oppervlakkig. Ik vind Amerika gewoon diepzinnig, om dezelfde reden waarom anderen haar oppervlakkig vinden; omdat ik het land niet begrijp.

Ik stel me die paar pioniers, in de eerste dagen van de 20ste eeuw voor. Zij komen wat camera-testen doen in een klein gehucht rond de Cuhuenga Valley, op zo'n tien kilometer van het stadje Los Angeles. Terwijl zij onder de indruk zijn van dat consistente licht van Zuid-Californië, ruiken zij die heerlijke penetrante geur van de Heromeles Arbutifolia, die zijn naam aan het gehuchtje heeft gegeven. Het kleine boompje groeit nog steeds volop in de Santa Monica Mountains en daar omheen; het heeft rode bessen en wordt ook wel de 'California Holly' genoemd.. 

Wat hebben deze mannen en vrouwen gedacht? "Worden wij herinnerd als de de mensen die met deze nieuwe vinding uit Europa en met het genie van onze Thomas Edison en co de basis leggen voor een electro-magnetisch product, dat in deze eeuw, via grote zalen over de hele wereld voor twee en drie dimensionaal plat vermaak gaat zorgen? Of zullen wij herinnerd worden omdat wij de mens laten wennen aan nieuwe visuele werkelijkheden, zodat zijn brein, weer honderd jaar later, met een verder ontwikkelde wilskracht,  zijn eigen realiteiten kan scheppen in meerdere virtuele werkelijkheden?'  

Of zal die briljante, Amerikaanse tekenaar, toen hij in de jaren twintig met een paar zwarte pennenstreken een muis op een stoomboot schetste gedacht hebben: 'Met deze pennenstreek leg ik de basis voor een oppervlakkig medium ter vermaak van de meute, of bevrijd ik met simpele visuele  middelen de nieuwe wetenschap van de psychologie uit de exclusieve handen van oude, geleerde mannen en geef ik de fabels en sprookjes - die grote ontwikkelings-verhalen, die ons allemaal inspireren beter te zijn dan we waren -  een nieuwe geboorte in harten van mensen?'

Acht, laten we voor het gemak zeggen dat dat allemaal niet zo is en dat ik hier wat quasi-esoterische romantiek zit te spuien. Maar toch, de razende wind van imaginaties, voortgestuwd door de tempeldeuren van Mayers, Colombia en anderen, uitgewaaierd over de hele planeet, hebben ons allemaal voorgoed veranderd en geïnspireerd, ook de tegenstanders. Of we willen of niet.

Maar ik kom daar niet, in dat uit de hand gelopen gehuchtje 'Hollywood'. Er is mij te veel 'ruis'. Laat mij maar mijmeren over hoe het er toen uitgezien moet hebben met die pioniers en hun geduldige moed. Voor mij zit er een magische aantrekkingskracht in de Zuid-Californische grond waar ik op loop, in de geur van de vegetatie in de bergen, in het eten van de  bewoners langs de noordelijke kustlijn, in de bedwelmende hel-heid van de betonnen 405 en natuurlijk de ongebreidelde imaginaties en verhalen die in het licht daar ontstaan.

Epiloog...

...ik rijd over mijn geliefde Sepulveda Boulevard - die heerlijke, palmboom-rijke straatweg, die van The Valley naar Long Beach slingert, de langste weg in Los Angeles County, wiens geschiedenis terug gaat tot de allereerste Spanjaarden die het gebied verkenden. Bij Inglewood pak ik de '105 East', rijd door het dichte woud van wijken en buurten en kom uit bij de '605 North'. Huizen wijken voor bedrijventerreinen, kale velden nemen toe, afslagen naar buurten zijn spaarzamer en soberder en ik voel dat we het conglomeraat gaan verlaten. Maar eerst nog de leukste afslag, die naar de '10 East'. Als ik, bijna in de schaduw van de Gabriel Mountains afsla op die 'gateway to pleasure' en weet dat ik die de komende twee uur niet ga verlaten, mijn banden over de ribbelige, onderbroken streep voel gaan en mijn auto nu echt voorgoed richting het oosten gaat, dan voel ik die heerlijke eenzaamheid van de woestijn al voor hij er is. Huizen worden nu nog schaarser, het wordt heuveliger en wanneer ik mijn deur open doe, tijdens een korte stop bij een Mexicaans restaurant, valt warme lucht mijn auto in. De 'waiters' hier zijn geen werk zoekende acteurs, maar Mexicanen. De mannen aan de bar hebben huiden als zand. Dan ga ik weer verder. Grasland maakt plaats voor woestijnzand, een laatste tankstation met een eerste cactus en voor ik er eigenlijk erg in heb ben ik opeens weg uit de civilisatie. Ik ben in een kale, brede en zanderige vallei, waar de verzengende zon meedogenloos op de geleidelijk oplopende curve van majestueuze bergketens brandt en diezelfde 10, die eerder onderdeel vormde van dat grote conglomeraat Los Angeles is nu veranderd in een kaarsrechte, licht glooiende snelweg, zonder enige bebouwing erlangs, met alleen cactussen als berm. Dan zie ik hem liggen in de verte, de eenzame, sobere afslag die als een symbool van de verlatenheid de monotonie van het asfalt onderbreekt. Ik nader, rijd omhoog tot aan de t-splising en zie op het eenzame bewegwijzeringsbordje naar rechts, als een fata morgana, de luxekastelen en limonade-fontijnen weerspiegeld in die twee woorden: Palm Springs. Maar ik, ik sla met een diepe zucht van opluchting en een brede glimlach op mijn gezicht juist links af en rijd over de 10 heen vrijwel direct de schaduw van de enorme bergketen die voor mij ligt in. Ik ken de plek en heb mijn ritueel. Ik stop bij het sobere informatiebord, stap uit, voel, zelfs in de schaduw, de brandende hitte voor het eerste op mijn lijf, raak even de cactus-bomen die het bord omringen aan, de hier dominante vegetatie waar het achter de bergen gelegen 'national park' zijn naam aan ontleend. Terwijl ik mijn benen strek kijk ik op het bord dat ik allang ken, de aankondiging van het eerste park op mijn reis: Joshua Tree National Park. Ik wil dit moment voelen, dat ultieme moment van 'alles moet nog komen'; de weg in de bergen, de aankomst bij het groot opgezette ranger-station, dat gelegen in een vallei vol met de cactusbomen je voor het eerst duidelijk maakt dat je nu echt in 'The West' bent. Dan natuurlijk de schoenen wisselen voor slippers, zand tussen de tenen, water en snacks kopen, wat nutteloze vragen over het park stellen aan een van de rangers - alleen maar om de voorpret op te rekken en omdat de Amerikanen hier zo lekker kinderlijk trots zijn. Dan weer verder rijden naar de ingang van het park, waar ik bij andere trotse Amerikanen, in hun veel te scouting-achtige groene kostuums en in hun veel te Disney-achtige toegangshokjes, de toegang betaal en mijn ticket krijg. Dan de vijfenveertig minuten durende rit door het gigantische park naar Hidden Valley Campground, de mooiste camping in Amerika, gelegen in een door grillige rotsblokken omheinde kom, waar de zon alles geel maakt en de maan alles blauw en God gedobbeld heeft met enorme keien. Dan het kleine verweerde, houten geldboxje waar ik vijftien dollar ingooi, schaduwrijk plekje zoeken, vlees en groente voor die avond op de picknicktafel naast de BBQ gooien (altijd en overal in Amerika aanwezig op een kampeerterrein), tent opzetten, wit zand, wijn..

Bij het eenzame informatiebord adem ik een keer diep in, neem afscheid van de 10, stap in mijn auto en rijd de bergen in.

Ingmar Beldman

Siquijor, Filipijnen

Lente 2014